Allemans gek
Richard Russo
2 exemplaren
Beschikbaarheid | Uitgave | Plaats in de bib |
---|---|---|
Magazijn |
Signatuur, cop. 2011 |
MAGAZIJN : FICTIE : ENKEL NA MAGAZIJNRESERVATIE : MAG F 6435 |
Magazijn |
Anthos, cop. 1990 |
MAGAZIJN : FICTIE : ENKEL NA MAGAZIJNRESERVATIE : RUSS |
31/12/2011
‘De straten gaan de ene kant op, de avenues de andere.’ Dat is een van de gevleugelde, door de nodige drank benevelde uitspraken van Sam Hall als hij weer eens urenlang aan de bar hangt, bij de paardenraces heeft verloren, en zijn zoon Ned iets wil bijbrengen over het leven zoals hij dat ervaart. Na zijn terugkomst uit de Tweede Wereldoorlog is Sam een ander mens geworden en heeft hij zijn neurotische vrouw Jenny en kind in de steek gelaten om een ongeregeld leven te leiden als gokker, drankorgel, periodiek wegwerker, schuinsmarcheerder en ongeneeslijke mislukkeling die voor het ongeluk lijkt geboren. Na twee jaar afwezigheid uit Mohawk, een klein stadje met kerken, bordelen, sluitende leerlooierijen en een groeiende werkloosheid, keert hij terug, kidnapt zijn zoon een tijdje, en is dan een decennium lang spoorloos, waarna zich een breekbare relatie van aantrekken en afstoten tussen beiden ontwikkelt, die van cruciale invloed zal zijn op de volwassenwording van Ned. Het pijnlijke, maar ook ontroerende en soms geestige verslag van die moeizame groei in het Amerika van de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, wordt door Ned opgetekend in Schadevolle jaren van Richard Russo.
Russo is een begaafd verteller die wel eens vergeleken wordt met grootheden als John Irving, Jonathan Franzen en T.C. Boyle. Hij situeert zijn verhalen vaak in kleinsteedse, gebroken families uit de arbeidersklasse, die moeite hebben de Amerikaanse droom te verwezenlijken in de tijd dat hij zelf in Gloversville opgroeide. Empire Falls (2001) en Brug der zuchten (2007) zijn daar indrukwekkende voorbeelden van: breed uitwaaierende, epische geschiedenissen vol plattelandsdrama’s, klassenverschillen, gefnuikte ambities, mislukte relaties en onvergetelijke personages die zich, hopend op betere tijden, proberen te ontworstelen aan de doem van verleden en heden.
Sam Hall wordt door Russo getypeerd als ‘een man op wie een waarschuwingsetiket geplakt moet worden.’ Iemand die van relaties steevast een puinhoop maakt, nauwelijks weet hoe hij de volgende dag zal doorbrengen, regelmatig werkloos is, van het ene haveloze onderkomen (een autokerkhof) naar het andere (een etage in een leegstaande meubelwinkel) trekt, en niet terugschrikt voor leugens en diefstal. Op een gegeven moment plundert hij zelfs zonder enige vorm van wroeging de spaarrekening van zijn zoon, die het geld bedoeld had voor een studie. Maar ergens, ver weggestopt onder een branieachtig machovertoon, bewaart hij — als op een warmhoudplaatje — elementaire (vader)gevoelens, die naarmate hij ouder wordt meer naar boven komen. Als Neds moeder Jenny steeds meer wegkwijnt en een tijdlang moet worden opgenomen in een inrichting voor geesteszieken, woont Ned noodgedwongen bij zijn vader en ontkomt hij niet aan de gevolgen van diens levenswijze. Hij verwaarloost een verliefdheid en ook zijn studie aan de universiteit mislukt, omdat hij niet de nodige kracht en zelfdiscipline kan opbrengen. Terug in Mohawk houdt hij zich als barhulp in leven en zoekt hij Sam weer op, maar het besef daagt dat hij zijn vaders ongerichte leven en voortdurende mislukkingen aan het kopiëren is.
Schadevolle jaren bestaat uit vier delen en in het laatste daarvan, als Ned halverwege de dertig is en als assistent-uitgever en toekomstige vader in New York eindelijk zijn draai gevonden lijkt te hebben, ontstaat er met zijn zieke vader een contact dat een ontroerende diepte krijgt. Neds relaas — in de vorm van een soms terugblikkende, maar vooral een concreet belevende ik — bevat geweldige beschrijvingen (onder andere van het langzaam vervallende Mohawk), schitterende bijrollen van karaktervolle personages (zoals Jenny) en veel natuurlijke dialogen. Het zijn vooral de briljant geformuleerde verbale schermutselingen die van zijn levensverhaal niet alleen een zeldzame vader-zoongeschiedenis, maar ook een beklijvend coming-of-age-drama maken. Ned kan niet zonder de liefde van zijn vader, maar wil tegelijkertijd niet worden zoals hij. Het is dat bijna genetisch gemotiveerde dilemma — hoeveel draag ik van mijn ouders in mij mee en wil ik dat eigenlijk wel? — dat in de roman met zoveel overtuigingskracht wordt geëvoceerd.
Dit boek verscheen in 1988 onder de titel The Risk Pool en werd in hetzelfde jaar vertaald als De risicofactor (Anthos). Dat had in deze nieuwe uitgave wel vermeld mogen worden. [Peter van den Hoven]
L. Torn
Richard Russo (1949) is een van de populairste verhalenvertellers van Amerika. Voor zijn familieroman ‘Empire Falls’ kreeg hij de Pulitzer Prize (2002) en ook de opvolgers ‘Brug der zuchten’ en ‘Het inzicht van Griffin’ werden goed ontvangen. Reden voor de uitgever om een vroege roman ‘Risk Pool’ (1986) in een nieuwe vertaling uit te brengen (in 1990 verscheen een eerdere vertaling onder de titel 'De risicofactor'). ‘Schadevolle jaren’ is een tragikomische ontwikkelingsroman waarin de schuchtere tiener Ned Hall zich met moeite ontworstelt aan de negatieve invloed van zijn herrieschoppende vader en zijn depressieve moeder. Vooral vader Sam Hall geeft het verhaal schwung. Als oorlogsveteraan, gokker en versierder heeft hij lak aan alles, wat desastreus uitpakt voor zijn omgeving en uiteindelijk voor zichzelf. Maar als negatief rolmodel is Sam een sterk romanpersonage: waar hij op het toneel verschijnt, slaat de vlam in de pan, meestal verbaal in komische dialogen, maar ook fysiek laat Sam zijn agressie vaak de vrije loop. Toch kijkt Russo in deze deels autobiografische roman met warmte terug op zijn eigen jeugd en zijn onvergetelijke vader. Normale druk.
Laat hieronder weten op welk e-mailadres je een bericht wil krijgen als dit item beschikbaar is. Dit is geen reservering. Je krijgt geen voorrang om dit item te lenen.
Je gaat akkoord dat we je een mail sturen om je aanvraag te bevestigen en je te verwittigen wanneer jouw artikel binnen is. Deze mails zijn eenmalig. Je kan je toestemming op elk moment intrekken via de link in de bevestigingsmail.