![Boek Boek](/themes/custom/arhus/assets/images/placeholder_book.png)
Slotscène : de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog in Europa
Frank E. Manuel (Auteur)
Besprekingen
31/12/2003
De auteur was inlichtingsofficier van het Amerikaanse leger tijdens de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog, en volgde het oprukkende 21e korps door Frankrijk en ten slotte Zuid-Duitsland. Frank Manuel werd vnl. belast met het verhoren van krijgsgevangenen en werd middels deze functie een begunstigde getuige van het eindspel van het Derde Rijk. Slotscène, het fascinerende relaas van de eindfase van de oorlog, is gebaseerd op de aantekeningen, brieven en documenten die de schrijver destijds maakte, en vijftig jaar na datum weer ter hand nam. In de proloog stelt de auteur: "De gesprekken die hier worden weergegeven, komen achter het rookgordijn van het geheugen vandaan. Ik probeer niet zozeer gedetailleerd verslag te doen van de gebeurtenissen, als wel de geest ervan opnieuw op te roepen".
De beschrijvingen en de aangehaalde citaten komen dan ook neer op een gedistilleerde essentie van gesprekken met een verslagen vijand. Al vlug blijkt dat de behoefte van krijgsgevangenen om te praten vaak groter was dan het vermogen van zijn ondervragers om te luisteren. De bekentenissen en ontboezemingen van mensen die vaak extreme beproevingen en levensomstandigheden hadden doorstaan, staan soms in scherp contrast met de officiële militaire geschiedschrijving of de mythe die later werd gecreëerd. In zijn relaas treedt de auteur niet zozeer naar voren als een afstandelijk verslaggever dan wel als bewogen getuige die lange tijd na de eigenlijke feiten, aangevuld met een dieper persoonlijk inzicht, de gigantische omwenteling van een dictatuur die uit elkaar klapte weer tot een wrange realiteit weet op te voeren. Op indringende wijze wordt de lezer geconfronteerd met de tragedie van een militair establishment dat de reputatie genoot onoverwinnelijk te zijn, dat nu verslagen was en genoodzaakt werd zich over te geven, en de ellende van een burgerbevolking die geen idee had hoe het nu verder moest. Zowel relativiteitszin als objectiviteit spreken uit de woorden van de auteur wanneer die met betrekking tot zijn persoonlijk aandeel in deze chaotische periode in alle deemoed stelt: "Ik betreur de gemakkelijke oordelen die ik ten beste gaf, evenals de gevoelens van morele superioriteit waarmee alle overwinnaars bezoedeld raken". [Staf Schoeters]