Alle verhalen
Dylan Thomas
Dylan Thomas (Auteur), Erik Bindervoet (Vertaler)
1 exemplaar
Beschikbaarheid | Uitgave | Plaats in de bib |
---|---|---|
Aanwezig |
Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2020 |
VERDIEPING 3 : DUIZENDZINNEN : TONEEL : THOM |
1 exemplaar
Beschikbaarheid | Uitgave | Plaats in de bib |
---|---|---|
Magazijn |
De Bezige Bij, 1961 |
MAGAZIJN : FICTIE : ENKEL NA MAGAZIJNRESERVATIE : ENGE 887 THOM |
Beschikbaarheid | Uitgave | Plaats in de bib |
---|---|---|
2 items enkel raadpleegbaar |
De Bezige Bij, 1993 |
WEFLA MAGAZIJN : ENKEL NA MAGAZIJNAANVRAAG : CLAU |
L.H. Wiener
il/pr/11 a
De vertaling van Dylan Thomas' verbale vuurwerk Under Milk Wood - A Play for Voices door Hugo Claus uit 1956 werd algemeen gezien als een huzarenstukje, wat het ook is, maar aan missers geen gebrek. En inderdaad, alles kan altijd beter, vooral als je mag leunen op de 'onmisbare steun en inzichten van Tiana M. Fischer'.
Het bij uitgeverij Athenaeum in een gebonden uitvoering verschenen Onder het Melkbos, in de vertaling van Erik Bindervoet, bevat een uitgebreid en informatief nawoord en een rijke lijst met toelichtingen, 25 pagina's lang (waarin Claus er flink van langs krijgt), alsmede een opsomming van geraadpleegde werken.
Maar in de titel, Onder het Melkbos, verslikt Bindervoet zich deerlijk, getuige zijn eigen uitleg omtrent de geografische ligging en de sociale betekenis van 'onder het melk woud', als volgt: 'Laugharne ligt 'onder', d.w.z. aan de voet van de Sir Johns-heuvel, een beboste kaap waar koeien grazen, vandaar de associatie met 'melk', en gezien de reputatie van het bos als trefpunt voor vrijers en vrijages, ook met 'mannenmelk' (...), met name vanwege de associatie met 'wood', al sinds de middeleeuwen een elegant Engels eufemisme voor de stijve tampeloeres.'
'Wood' betekent ook bos, zeker, maar bij bos denk je niet aan een erectie, dan denk je aan een vrouw, tenminste als die nog geen bezoek heeft gebracht aan de barbier van Sevilla. Melk Woud dus, en niet Melkbos. En met twee woorden graag, heren, zo heeft Dylan Thomas het namelijk opgeschreven.
Laugharne (spreek uit 'Laan'), het kustdorpje waar Dylan en Caitlin Thomas met hun drie kinderen in het tegen de rotsen gebouwde Boathouse woonden, komt in Under Milk Wood voor als het vissersplaatsje Llareggub, dat als palingram achterstevoren moet worden gelezen en dan 'bugger all' oplevert, zoiets als: geen reet, niks, nada, volgens Bindervoet. Llareggub lijkt vanwege de twee eerste letters (uit te spreken als 'gl', met een zachte G, ongeveer zoals het blazen van jonge poesjes) te slaan op de naam van een authentiek Welsh dorp, maar pogingen om een Nederlands equivalent te vinden, zijn hier gedoemd te mislukken. Bindervoet zet het woord Teerneeg op de literaire landkaart. Het vertaalrood stijgt je naar de kaken.
Als een woord of passage onvertaalbaar is, wijk dan uit naar een substituut: dat is de wijze raad van de ongekroonde koning der Nederlandse vertalers, Peter Verstegen. Voor het onmogelijke palingram had Bindervoet moeten uitwijken naar het anagram, zodat 'geen reet' nog Ter Geene had kunnen worden, met als knipoogje dat het plaatsje niet echt bestaat.
Claus raakt Llareggub niet aan, had het palingram volgens Bindervoet niet gezien en ik denk dat hij daarin gelijk heeft. Claus is de vrije woordkunstenaar die 'trout' net zo makkelijk vertaalt met karper en de gevel van een huis probleemloos vol strijkt met roze waterverf, 'rose wash', die er bij de eerste regenbui weer vanaf spoelt, in plaats van de roze kalkverf, die Bindervoet terecht gebruikt.
Claus laat de meeste namen van de schilderachtige, trieste en hunkerende inwoners van het universeel menselijke plaatsje in Wales in hun eigen benaming staan, hetgeen kleur en ondertoon aan de handeling verleent en waarin Bindervoet nogal eens raar vastloopt. Jack Black, de schoenlapper, wordt 'Sjaak Swart', hoever kun je ernaast kleunen? Dai Bread, de bakker (dai is Welsh voor David), wordt 'Daag Brood' (dagelijks brood). Organ Morgan, de organist, wordt 'Orgel Gorgel', tja, en Mary Ann Sailors, zou nog Marianne Zeeman kunnen worden, maar toch hopelijk niet 'Mary Ann het Zeemannen'.
Genoeg nu! Ik moet mijn 39-jarig leraarschap niet laten corrumperen tot een beroepsdeformatie, waardoor ik alleen nog kan lezen met het rode potlood in de hand. En zeker niet bij de 'onmogelijke' vertaling van Under Milk Wood.
Ik blijf achter de vertaling van Hugo Claus staan, nu 64 jaar geleden gemaakt - de missers krijgt hij van mij cadeau - en ik feliciteer tegelijkertijd Erik Bindervoet met dit gedenkwaardige saluut aan Dylan Thomas, en aan zichzelf.
***
Uit het Engels vertaald door Erik Bindervoet.
Athenaeum-Polak & Van Gennep; 112 pagina's; € 19,99.
C.C. Oliemans
Dylan Thomas (1914-1953) was een beroemde dichter uit Wales, wiens bekendste werk vermoedelijk nog altijd 'Under Milk Wood' (1953) is. Dat hoorspel bestaat uit een groot aantal stemmen die vertellen over de inwoners van het fictieve dorpje Llareggub. Enkele van die stemmen zijn min of meer neutrale, beschouwende stemmen, maar de meeste zijn van de inwoners zelf, die vertellen over hun bezigheden, hun verlangens, hun zorgen, hun angsten, hun verliefdheden en hun dromen. De totaalindruk is die van een soort weefsel van menselijke bewustzijnen die hun levens leiden, vaak grappig, uitbundig en licht surrealistisch. Vertaler Erik Bindervoet heeft veel ervaring met het eveneens kleurrijke en in een bloemrijke taal gestelde 'Ulysses' (1922) van James Joyce. Daardoor heeft hij steeds de toon van Thomas' personages goed weten te raken. Bovendien schreef hij een uiterst leesbaar en verduidelijkend nawoord en verzorgde hij ook een uitgebreid notenapparaat. Het resultaat is een fraaie uitgave van een prachtig stuk luisterproza dat tegelijk licht en serieus is.
Laat hieronder weten op welk e-mailadres je een bericht wil krijgen als dit item beschikbaar is. Dit is geen reservering. Je krijgt geen voorrang om dit item te lenen.
Je gaat akkoord dat we je een mail sturen om je aanvraag te bevestigen en je te verwittigen wanneer jouw artikel binnen is. Deze mails zijn eenmalig. Je kan je toestemming op elk moment intrekken via de link in de bevestigingsmail.